Rhestr Ddarllen Gwleidyddiaeth Cymru
Wrth droi ein golygon at etholiad hanesyddol Cymru ddechrau Mai, mae newidiadau mawr ar droed yn sgil cynyddu’r nifer o wleidyddion yn y Senedd. Cyn hynny, beth am fanteisio ar y cyfle i ddarllen am hanes amlweddog gwleidyddiaeth Cymru yn y llyfrau hyn? O hanes a syniadaeth y pleidiau i ddylanwad y cewri gwleidyddol, dyma restr ddarllen sy’n rhoi digon i bori drosto cyn bwrw pleidlais.
The Impact of Devolution in Wales
Social Democracy with a Welsh Stripe?
Golygwyd gan Jane Williams a Aled Eirug
Trafodaeth ysgolheigaidd ar ddylanwad datganoli yng Nghymru ar bolisi cyhoeddus. Archwilir sut y bu i sefydliadau gwleidyddol arbenigol a safbwyntiau ideolegol – o ddechreuadau bregus – gael dylanwad nodedig yng Nghymru yn ogystal ag yn y DU ac yn ehangach.
Emlyn Hooson and the Welsh Liberal Party
1962-1979
Nicholas K. Alderton
Dyma gyfrol sy’n edrych ar gyfnod Emlyn Hooson fel arweinydd Plaid Ryddfrydol Cymru, a’r newidiadau a gyflwynwyd bryd hynny i droi’r blaid yn un wleidyddol ffederal a oedd yn canolbwyntio ar Gymru’n benodol.
The Welsh Nationalist Party 1925—1945
A Call to Nationhood
D. Hywel Davies
Mae’r gyfrol hon yn ystyried hanfod Plaid Cymru o’i sefydlu ym 1925 hyd 1945 – ei hathroniaeth a’r polisïau a gofleidiodd, y dulliau a ddefnyddiodd, a’i chymeriad sefydliadol. Mae’n parhau yn glasur o astudiaeth ar seilwaith a degawdau cynnar y Blaid Genedlaethol.
Rhoi Cymru’n Gyntaf
Syniadaeth Plaid Cymru: Cyfrol 1
Richard Wyn Jones
Yn y gyfrol arloesol hon mae Richard Wyn Jones yn olrhain datblygiad syniadaethol Plaid Cymru o’i geni ym misoedd gaeaf 1924–5 hyd at sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn haf 1999. Trwy gyfrwng astudiaeth wreiddiol a heriol o gredoau gwleidyddol ei harweinwyr pwysicaf – Saunders Lewis, Gwynfor Evans a’r ddau Ddafydd, Dafydd Elis-Thomas a Dafydd Wigley – cawn ddilyn ymdaith y Blaid o gyrion y llwyfan gwleidyddol hyd at drothwy’r Gymru ddatganoledig.
The Political Thought of Aneurin Bevan
Nye Davies
Astudiaeth sy’n cynnig ffordd newydd o astudio bywyd a gwaith y gwleidydd Llafur Prydeinig, Aneurin Bevan, sefydlydd y Gwasanaeth Iechyd Cenedlaethol. Edrychir arno fel meddyliwr gwleidyddol, gan archwilio’r syniadau craidd oedd yn sail i’w syniadaeth gwleidyddol.
The Conservative Party in Wales 1945—1997
Sam Blaxland
Yn aml, ystyrir nad yw Cymru a’r Blaid Geidwadol yn gymhathol, ond dengys y llyfr hwn fod y blaid wedi ennill rhai llwyddiannau yng Nghymru, wedi cynllunio polisïau penodol ‘ar gyfer y genedl’, ac wedi sicrhau cefnogaeth gref mewn rhai ardaloedd.
