Hanes Cymry

Lleiafrifoedd Ethnig a’r Gwareiddiad Cymraeg

Awdur(on): Simon Brooks

Iaith: Cymraeg

  • Mehefin 2021 · 496tudalen · 216x138mm

  • ·Clawr Meddal - 9781786836427
  • · eLyfr - epub - 9781786836441
  • · eLyfr - mobi - 9781786836458
  • · eLyfr - pdf - 9781786836434

Am y llyfr

Mae’r gyfrol arloesol hon yn cyflawni dwy amcan. Yn gyntaf – ac am y tro cyntaf – mae’n cynnwys hanes lleiafrifoedd ethnig oddi mewn i’r diwylliant Cymraeg, a hynny o ddyddiau Macsen Wledig hyd heddiw. Yn ail, mae’n dehongli amlethnigrwydd o safbwynt Cymraeg yn hytrach na Saesneg, sy’n arwain at y cwestiwn, ‘Pwy yw’r Cymry?’ Yn ogystal â’r hanes cyffredinol, ceir penodau am y Sipsiwn Cymreig, Gwyddelod yng Nghymru, amlethnigrwydd cefn gwlad, y Cymry fel lleiafrif ethnig yn Lloegr, a hiliaeth yn erbyn pobl ddu. O ran ei syniadaeth, mae’r gyfrol yn neilltuol gyffrous, a thrafodir pethau mor amrywiol â chenedlaetholdeb a hil, perthynas y Cymry â threfedigaethedd a chaethwasiaeth, Saeson Cymraeg, gwleidyddiaeth iaith, ac amrywiaeth mewnol mewn diwylliannau lleiafrifol. Daw’r gyfrol i ben gan ofyn ai’r Cymry yw pobl frodorol Ynys Prydain. Mae’r cwbl yn rhan o brosiect ehangach yr awdur i geisio ailddehongli’r diwylliant Cymraeg o’i gwr.

Dyfyniadau

‘Â’i ddeallusrwydd dansherus, ei gyfeiriadaeth wyddoniadurol a’i ddadansoddi miniog, mae Simon Brooks yn torri drwy ystrydebu ffasiynol fel cyllell drwy fenyn. Perwyl y magnum opus arloesol hwn yw arddel ac annog y gymuned Gymraeg amlethnig. Amen ac amen i hwnna. Darllener. Ystyrier.’
-Cynog Dafis

‘Fel yr awgryma Simon Brooks yn y gyfrol allweddol yma, nid yw “amlddiwylliannedd” y Gymraeg yn cyfateb yn union i multiculturalism y Saesneg. Mewn cyfres o ddadansoddiadau llachar, mae Hanes Cymry yn archwilio amrywiaeth mewnol y Gymru Gymraeg ar draws y canrifoedd, tra hefyd yn dadlau dros hawl diwylliannau lleiafrifol i ddatblygu eu ffurfiau eu hunain ar amlddiwylliannedd.’
-Daniel G. Williams

Cynnwys

Rhestr Luniau
Rhagair
Diolchiadau

1.Cyflwyniad
2.Beth sy’n bod ar amlddiwylliannedd Eingl-Americanaidd unigolyddol?
3.Hanes Cymry – lleiafrifoedd ethnig yn yr archif Gymraeg
4.Amlddiwylliannedd Cymraeg
5.Hybridedd lleiafrifol
6.Pwy yw’r Cymry?
i.Pa mor amlethnig yw’r Fro Gymraeg wledig? Gweler Llŷn ac Eifionydd
ii.Ystyr y gair ‘Cymry’: llenorion Cymraeg o gefndir lleiafrifol ethnig
iii.Y Cymry fel lleiafrif ethnig yn Lloegr: lleiafrif heb ei gydnabod
7.Mae ’na Wyddel yn y dre – dinasyddiaeth Gymraeg a thair ideoleg: rhyddfrydiaeth, sosialaeth a chenedlaetholdeb
8.Ydy’r Cymry’n ddu? – trefedigaethwyr a threfedigaethedig
9.Y Sipsiwn Cymreig – un o ddwy bobl frodorol y Fro Gymraeg
10.Diweddglo – brodorion amlethnig Ynys Prydain
Llyfryddiaeth
Nodiadau

Cyflwyno'r Awdur(on)

Simon Brooks

Athro Cyswllt ym Mhrifysgol Abertawe yw Simon Brooks. Hanes y diwylliant Cymraeg yw maes ei arbenigedd, ac mae ei weithiau blaenorol yn cynnwys O dan lygaid y Gestapo (2004), Yr Hawl i Oroesi (2009), Pa beth yr aethoch allan i’w achub? (2013), Pam na fu Cymru (2015) ac Adra (2018).

Darllen mwy