Ein diben cyffredin
Mae gweisg prifysgol yn rhannau o’r ecosystem wybodaeth sy’n cael eu harwain gan genhadaeth, ac sydd wedi’u gwreiddio mewn prifysgolion a chymunedau ysgolheigaidd.
Rydym yn gymuned amrywiol, sy’n gweithio ar draws gwahanol ddisgyblaethau, ieithoedd, rhanbarthau, graddfeydd a modelau cyhoeddi. Yr hyn sy’n ein cysylltu yw ymrwymiad cyffredin i ysgolheictod ac i’r sefydliadau a’r cymunedau sy’n creu, defnyddio a chynnal yr ysgolheictod hwnnw.
Rydym yn cyhoeddi ac yn gwarchod gwybodaeth ddibynadwy, gan weithio gydag awduron, golygyddion, adolygwyr, llyfrgelloedd, cymdeithasau dysgedig, prifysgolion ac eraill i ddatblygu ysgolheictod a’i gysylltu â darllenwyr ledled y byd.
Gyda’i gilydd, mae ein gwaith yn rhan o seilwaith hanfodol ysgolheictod.
Pam mae Gweisg Prifysgol yn bwysig
- Rydym yn cynnal ansawdd, uniondeb ac ymddiriedaeth.
Mae Gweisg prifysgol yn creu, yn adnabod ac yn dilysu cynnwys dibynadwy; rydym yn rhan hanfodol o’r seilwaith ymchwil a ddefnyddir gan gymunedau ysgolheigaidd i sefydlu awdurdod, ymddiriedaeth ac atebolrwydd. Mewn amgylchedd sy’n cael ei siapio fwyfwy gan gamwybodaeth a thwyllwybodaeth, dibyniaeth ar blatfform a chaffael gwybodaeth dameidiog, mae stiwardiaeth ddibynadwy yn cynyddu mewn pwysigrwydd. - Rydym yn cysylltu prifysgolion, ysgolheictod, a chymdeithas.
Mae gweisg prifysgol yn gwasanaethu’r ecosystem ysgolheigaidd ehangach – ar draws ymchwilwyr, golygyddion, adolygwyr, cymdeithasau dysgedig, prifysgolion, cyllidwyr, llunwyr polisi, ymarferwyr a gweithwyr proffesiynol, myfyrwyr a darllenwyr, a llyfrgelloedd. Yn gynyddol mae llawer o’r rhain yn dod yn bartneriaid mewn ymchwil agored trwy raglenni cyhoeddi eu sefydliad a’u llyfrgell eu hunain, yn ogystal â thrwy bartneriaethau ag arfer ar draws ystod o ddisgyblaethau. Mae gweisg prifysgol hefyd yn helpu ysgolheictod i gyrraedd cynulleidfaoedd a marchnadoedd ehangach y tu allan i’r byd academaidd. Mae ein gwerth yn mynd ymhell y tu hwnt i wasanaethau uniongyrchol i awduron neu allbynnau, gan gefnogi gweithrediad y system ymchwil a gwybodaeth yn ei chyfanrwydd. - Rydym yn hyrwyddo holl amrywiaeth ysgolheictod, gan gynnal gwybodaeth a syniadau y mae eu gwerth yn ymestyn ymhell y tu hwnt i’w henillion masnachol.
Mae gweisg prifysgol yn cefnogi amrywiaeth o ddisgyblaethau, fformatau, ieithoedd, cymunedau, a phrosiectau ysgolheigaidd hirdymor. Rydym yn aml yn cynnal gwaith sydd â gwerth deallusol, diwylliannol neu gyhoeddus sylweddol, ond enillion masnachol uniongyrchol cyfyngedig. Mae hyn yn cynnwys monograffau, cyhoeddiadau mewn meysydd arbenigol, ysgolheictod rhanbarthol, gwaith amlieithog, gwaith mewn disgyblaethau datblygol, ac ymchwil sydd wedi’i bwriadu ar gyfer cynulleidfaoedd cymharol fach ond pwysig. - Rydym yn cadw gwerth o fewn yr ecosystem wybodaeth.
Mae gweisg Prifysgol yn cadw cenhadaeth a gwerth yn agos at ysgolheictod. Rydym yn atebol i ddibenion academaidd, addysgol a chyhoeddus. Rydym yn cadw ac yn ail-fuddsoddi adnoddau mewn ysgolheictod, capasiti cyhoeddi, a’u dibenion sefydliadol ehangach, yn hytrach na thalu enillion i gyfranddalwyr allanol. - Gallwn helpu i siapio’r hyn sy’n dod nesaf.
Gall gweisg prifysgol bontio polisi ac arfer. Mae ein sefyllfa o fewn ecosystem y brifysgol yn rhoi cyfle unigryw i weisg prifysgol gysylltu arfer cyhoeddi â strategaeth ymchwil, gwobr a chydnabyddiaeth academaidd, polisïau effaith ac ymgysylltu dinesig, polisi llyfrgelloedd, gofynion cyllidwyr, newid technolegol a llywodraethiant sefydliadol.
Ein hymrwymiadau
Fel llofnodwyr y Siarter hon, rydym yn ymrwymo i’r canlynol:
- Rhoi ansawdd ac uniondeb yn gyntaf.
Blaenoriaethu adolygu trylwyr gan gymheiriaid, goruchwyliaeth academaidd a golygyddol gref, uniondeb, a gwerth cyhoeddus dros faint. - Bod yn dryloyw ynghylch gwerth, gwasanaethau a dewisiadau.
Gwneud y gwaith a wnawn a’r gwerth a ddarparwn, a’r penderfyniadau a’r cyfaddawdau sy’n siapio ein cyhoeddi, yn fwy gweladwy, gan gynnwys adolygu golygyddol a chan gymheiriaid, y gwasanaethau a’r cyfaddawdau y tu ôl i wahanol fodelau cyhoeddi, a sut mae adnoddau a gwargedion yn cael eu hail-fuddsoddi. Bod yn agored am y dewisiadau sy’n gysylltiedig â chydbwyso mynediad, ansawdd, tegwch, gwasanaeth a chynaliadwyedd. - Cadw barn ddynol yng nghanol deallusrwydd artiffisial (AI) ym maes cyhoeddi.
Datblygu ymagwedd gyfrifol at AI sy’n cadw atebolrwydd ysgolheigaidd a barn ddynol, tra’n sicrhau cydymffurfiaeth â hawlfraint wrth drwyddedu, rheoli cynnwys trwyddedig a ddefnyddir gan AI yn gyfrifol, cefnogi priodoli lle bynnag y bo modd, a chadw pobl mewn cysylltiad â sut mae gwaith ysgolheigaidd yn cael ei ddefnyddio. - Ehangu cyfranogiad mewn gwybodaeth, a rhoi tegwch yn gyntaf yn ein holl waith.
Ymrwymo i ehangu mynediad byd-eang at wybodaeth, gan gynnwys llwybrau at ddidwylledd lle bo hynny’n bosibl, a mynd i’r afael â rhwystrau sy’n wynebu ymchwilwyr mewn gwledydd incwm isel a chanolig a sefydliadau nad ydynt yn cael eu hariannu cystal. - Cefnogi gwobr a chydnabyddiaeth deg am gyfraniadau ysgolheigaidd.
Hyrwyddo asesu ymchwil yn gyfrifol a chefnogi cydnabyddiaeth, hyfforddiant a chredyd priodol ar gyfer cyfraniadau adolygwyr, golygyddion, ac eraill sy’n ymwneud â phrosesau cyhoeddi ysgolheigaidd. - Gweithio gyda’n cymunedau i wella’r system.
Parhau i flaenoriaethu cydweithrediadau a sgyrsiau gydag ymchwilwyr, llyfrgelloedd, prifysgolion, cyllidwyr a phartneriaid eraill; cydweithio lle gall gweithredu ar y cyd wneud gwahaniaeth; a defnyddio ein safle unigryw o fewn yr ecosystem wybodaeth nid yn unig i gadw systemau presennol, ond i helpu i lunio systemau gwell.
Ymrwymiad cyffredin
Mae mwy nag un model ar gyfer gwasg prifysgol, a mwy nag un llwybr tuag at well system gyfathrebu ysgolheigaidd.
Trwy lofnodi’r Siarter hon, rydym yn cadarnhau’r hyn yr ydym i gyd yn ei rannu: ymrwymiad i ysgolheictod dibynadwy, hyrwyddo gwybodaeth, a stiwardiaeth gyfrifol o’r ecosystem ysgolheigaidd.
Rydym hefyd yn ymrwymo i weithio, gyda’n gilydd a chyda phartneriaid, ar draws y cymunedau yr ydym yn rhan ohonynt, i sicrhau bod gwaith cyhoeddi prifysgolion yn parhau i esblygu er lles y cyhoedd byd-eang.